Kwaliteit en veiligheid in de zorg zijn de twee pijlers waarop het toezicht van de IGJ is gebaseerd. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd controleert structureel of zorginstellingen voldoen aan de geldende normen voor veilige zorgverlening. Elk inspectiebezoek draait om de vraag: is deze zorg goed genoeg en is de patiënt hier veilig?
Wat verstaat de IGJ onder kwaliteit en veiligheid in de zorg?
Kwaliteit en veiligheid in de zorg betekent dat zorg effectief, veilig en patiëntgericht is. Effectieve zorg leidt tot de gewenste gezondheidsuitkomsten. Veilige zorg voorkomt schade aan patiënten door fouten of ongelukken.
Patiëntgerichtheid houdt in dat zorg aansluit bij de wensen en behoeften van de patiënt. De IGJ toetst deze drie dimensies tijdens haar inspecties. Alleen wanneer alle drie op orde zijn, spreken we van kwalitatief goede zorg.
Medicatieveiligheid als toetspunt
Medicatieveiligheid is een van de meest gecontroleerde onderdelen van kwaliteit en veiligheid in de zorg. Fouten bij het voorschrijven, bereiden of toedienen van medicijnen kunnen ernstige gevolgen hebben. Daarom controleert de IGJ of medicatieprocessen goed zijn ingericht.
Aandachtspunten zijn onder meer dubbele controles, overdrachtsprotocollen en de scholing van medewerkers. Instellingen die hierin tekortschieten, ontvangen aanbevelingen of maatregelen van de inspectie.
Infectiepreventie en hygiëne
Infectiepreventie is een ander cruciaal onderdeel van kwaliteit en veiligheid in de zorg. De IGJ controleert of zorginstellingen beschikken over een infectiepreventieprogramma. Denk aan handhygiëne, isolatieprotocollen en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.
Ziekenhuisinfecties kunnen leiden tot ernstige complicaties of zelfs overlijden. Adequate infectiepreventie is daarmee een basisvoorwaarde voor veilige zorg. De IGJ treedt streng op bij tekortkomingen op dit gebied.
Deskundigheid van zorgverleners
De kwaliteit van zorg hangt sterk af van de deskundigheid van zorgverleners. De IGJ controleert of medewerkers de juiste opleiding en registraties hebben. Bovendien kijkt de inspectie of bijscholing plaatsvindt en of kennis up-to-date blijft.
Wanneer medewerkers werken buiten hun competentiegrenzen, vergroot dat de kans op fouten. De IGJ kan in zulke situaties ingrijpen om de veiligheid van patiënten te waarborgen.
Patiëntendossiers en informatieoverdracht
Goede informatieoverdracht is essentieel voor kwaliteit en veiligheid in de zorg. De IGJ controleert of patiëntendossiers volledig en actueel zijn. Onvolledige dossiers verhogen het risico op fouten, zeker bij overdracht tussen zorgverleners.
Digitale systemen spelen hierin een steeds grotere rol. De IGJ kijkt of deze systemen goed functioneren en of gegevens veilig worden bewaard. Privacybescherming en kwaliteit gaan daarmee hand in hand.
Hoe verbeter je kwaliteit en veiligheid in de zorg?
Zorgaanbieders die structureel werken aan kwaliteitsverbetering scoren beter bij inspecties. Dat begint met een kwaliteitssysteem dat risico’s identificeert en verbeteracties borgt. Regelmatige interne audits helpen daarbij.
Daarnaast is een open cultuur binnen de organisatie van groot belang. Medewerkers moeten fouten kunnen melden zonder angst voor consequenties. Zo leer je als organisatie en verbeter je structureel de kwaliteit en veiligheid in de zorg.