Duaal leren uitgelegd: werken en leren tegelijk
Duaal leren uitgelegd begint bij het idee: een leerling volgt een opleiding waarbij een groot deel van het leren plaatsvindt op de werkvloer. Leren en werken combinatie is de kern van het duale systeem. Werkplekleren secundair biedt jongeren de kans om praktijkervaring op te doen terwijl ze tegelijk naar school gaan.
Wat is duaal leren?
Bij duaal leren combineert een leerling schoolse vakken met een leerovereenkomst bij een bedrijf. Doorgaans brengt de leerling drie à vier dagen per week door op de werkplek en een à twee dagen op school. De werkplek is niet zomaar een stageplaats: het is een volwaardige leeromgeving waar de leerling taken uitvoert, vaardigheden verwerft en wordt begeleid door een erkende mentor.
Duaal leren bestaat in Vlaanderen sinds 2019 als volwaardig kwalificatietraject. Het is beschikbaar voor leerlingen in het derde leerjaar van de tweede graad en in de derde graad van het TSO en BSO. Niet elke richting biedt een duaal traject aan; informeer bij de school welke opties beschikbaar zijn.
Voordelen voor de leerling
Werkplekleren secundair biedt leerlingen een krachtige leeromgeving. Ze leren niet alleen theorie maar passen die meteen toe in de praktijk. Ze bouwen een professioneel netwerk op, ontdekken hoe een sector echt werkt en maken kennis met de eisen van de arbeidsmarkt. Veel leerlingen worden na hun opleiding aangeworven door het bedrijf waar ze hebben geleerd.
Bovendien ontvangen leerlingen in het duale systeem een leervergoeding van de werkgever. Dat is geen volledig salaris, maar een financiële tegemoetkoming voor het werk dat ze leveren. Dat maakt de leren en werken combinatie ook economisch aantrekkelijker dan een traditioneel schooltraject.
Hoe vind je een duale leerplaats?
Leerplaatsen in het duale systeem worden beheerd via een matchingplatform van Syntra of via de eigen kanalen van de school. Leerlingen kunnen ook zelf contact opnemen met bedrijven die erkend zijn als duale leerplaats. De school en de VDAB ondersteunen leerlingen bij het zoeken naar een geschikte werkplek. Een goede match tussen de noden van het bedrijf en de interesses van de leerling is essentieel.
Werkgevers die een duale leerling aannemen, ontvangen begeleiding en ondersteuning. Ze zijn verplicht een erkende mentor aan te stellen die de leerling begeleidt op de werkvloer. Die mentor is een sleutelrol: een goede mentor maakt of breekt het duale leertraject voor de leerling.
Veelgestelde vragen over duaal leren uitgelegd
Moet ik als ouder toestemming geven voor duaal leren?
Voor leerlingen jonger dan achttien jaar is de handtekening van de ouders vereist op de leerovereenkomst. Die overeenkomst legt de rechten en plichten van leerling, werkgever en school vast. Ouders worden ook betrokken bij de opvolging van het traject en kunnen altijd contact opnemen met de schoolmentor.
Is duaal leren ook mogelijk in het ASO?
Nee, duaal leren is momenteel enkel beschikbaar binnen het TSO en BSO. Het richt zich op technische en beroepsgerichte richtingen waarbij praktijkervaring een centrale rol speelt. In het ASO zijn stages en projectweken aanwezig, maar dat is iets anders dan een volledig duaal leertraject.
Wat als de leerovereenkomst wordt verbroken?
Als een leerovereenkomst wordt verbroken door de werkgever of de leerling, heeft de school de plicht om een nieuwe leerplaats te zoeken. Als dat niet lukt, wordt de leerling opgenomen in het reguliere schooltraject. Redenen voor verbreking moeten gegrond zijn; willekeurige verbreking is niet toegestaan.
Telt de leervergoeding mee als inkomen voor de studietoelage?
De leervergoeding die een duale leerling ontvangt, wordt in rekening gebracht bij de berekening van de studietoelage, maar er is een vrijstellingsbedrag. Contacteer het departement Onderwijs of de toelageberekeningsdienst voor de exacte gevolgen van de leervergoeding voor jouw studietoelage.