Wie zich verdiept in de Nederlandse politiek komt al snel de zoektermen FVD partijprogramma en FVD zetels tegen. Forum voor Democratie (FVD) behoort tot de partijen die op verschillende beleidsterreinen duidelijke veranderingen voorstellen ten opzichte van het huidige Nederlandse beleid.
Maar wat staat er precies in het partijprogramma van FVD? Welke onderwerpen vindt de partij belangrijk? En hoeveel FVD zetels zijn er momenteel in de Tweede Kamer?
In dit artikel zetten we de belangrijkste informatie overzichtelijk op een rij. Daarbij maken we onderscheid tussen de officiële standpunten van FVD en feitelijke gegevens over verkiezingsuitslagen en de zetelverdeling.
Wat is het FVD partijprogramma?
Het verkiezingsprogramma waarmee Forum voor Democratie deelnam aan de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 kreeg de titel ‘Een nieuwe kans voor Nederland’. FVD presenteerde dit programma in september 2025.
Het FVD partijprogramma richt zich op een aantal terugkerende thema’s. De partij noemt zelf onder meer immigratie, nationale soevereiniteit, klimaat en energie, democratische hervormingen, belastingen, woningbouw, landbouw, onderwijs, zorg, veiligheid en buitenlandse politiek als belangrijke beleidsterreinen.
Veel voorstellen passen binnen de bredere politieke visie van FVD waarin nationale soevereiniteit, een kleinere of anders ingerichte overheid en meer directe invloed van burgers centraal staan.
Immigratie en remigratie
Migratie vormt een belangrijk onderdeel van het FVD partijprogramma.
Volgens de officiële standpuntenpagina wil FVD onder andere:
- een naturalisatie- en asielstop van minimaal tien jaar;
- meer nationale controle over de Nederlandse grenzen;
- internationale verdragen die volgens de partij dit beleid beperken opzeggen;
- remigratie bevorderen.
Dit zijn voorstellen die aanzienlijk afwijken van het huidige Nederlandse migratiebeleid. Voor onderdelen ervan zouden wijzigingen in wetgeving en mogelijk internationale afspraken nodig zijn.
Europese Unie en Nederlandse soevereiniteit
Een ander belangrijk thema binnen het partijprogramma van FVD is de verhouding tussen Nederland en de Europese Unie.
FVD wil meer bevoegdheden vanuit Brussel terugbrengen naar Nederland. Ook stelt de partij dat Nederlands recht een sterkere positie moet krijgen ten opzichte van internationaal recht en is FVD tegen de invoering van een digitale euro door centrale banken.
Nationale soevereiniteit loopt daarmee als een rode draad door verschillende onderdelen van het programma.
Klimaat en energie
Op klimaatgebied kiest FVD een koers die sterk verschilt van die van veel andere Nederlandse partijen.
Volgens de huidige partijstandpunten wil FVD onder andere de Klimaatwet intrekken. Ook verzet de partij zich tegen een verplichte uitfasering van auto’s met een diesel- of benzinemotor.
Verder pleit FVD voor lagere energiebelastingen en wil de partij onder andere aardgas en thorium gebruiken binnen de Nederlandse energievoorziening.
Het uitgangspunt van de partij is daarmee dat klimaatbeleid minder bepalend moet worden voor onder andere mobiliteit, woningbouw en energie.
Democratie en referenda
Directe democratie is eveneens een belangrijk onderwerp binnen het FVD partijprogramma.
Forum voor Democratie pleit voor de invoering van bindende referenda, geïnspireerd op het Zwitserse model. De partij wil burgers daarmee rechtstreeks laten stemmen over belangrijke politieke onderwerpen.
Daarnaast noemt FVD hervorming van de publieke omroep en versterking van de scheiding der machten als belangrijke onderdelen van zijn democratische agenda.
Belastingen, ondernemers en AOW
Ook belastingen en ondernemerschap krijgen veel aandacht.
FVD stelt onder andere een belastingvrije voet van €30.000 voor. Daarnaast wil de partij regelgeving voor het midden- en kleinbedrijf en zelfstandigen verminderen.
Op het gebied van pensioenen wil FVD volgens de eigen standpunten inzetten op indexatie om de koopkracht van gepensioneerden te beschermen.
De uiteindelijke financiële gevolgen van dergelijke voorstellen zijn afhankelijk van de precieze uitvoering en de manier waarop eventuele lagere inkomsten of hogere uitgaven worden gedekt.
Woningmarkt en woningbouw
De Nederlandse woningmarkt is eveneens een belangrijk onderdeel van het FVD-programma.
FVD wil de hypotheekrenteaftrek behouden en klimaat- en stikstofvoorwaarden die volgens de partij woningbouw vertragen verminderen of schrappen.
Daarnaast wil FVD de Wet betaalbare huur intrekken. De partij stelt dat deze wet het aanbod op de huurmarkt onder druk zet.
De gedachte daarachter is dat minder regelgeving investeringen in huurwoningen en nieuwbouw zou kunnen stimuleren. Tegenstanders van een dergelijke koers leggen doorgaans juist meer nadruk op huurprijsbescherming en betaalbaarheid. Daarmee is dit een duidelijk politiek verschil in de discussie over de woningmarkt.
Landbouw en stikstof
Voor landbouw en stikstof kiest FVD eveneens een uitgesproken positie.
De partij wil stoppen met het huidige stikstofbeleid en verzet zich tegen verplichte of semi-verplichte onteigening van landbouwbedrijven.
Daarnaast vindt FVD dat Nederlandse boeren binnen de Europese Unie onder vergelijkbare voorwaarden moeten kunnen concurreren met boeren uit andere lidstaten.
Onderwijs en cultuur
Binnen het onderwijs legt FVD nadruk op basisvaardigheden.
De partij wil onder andere meer aandacht voor taal en rekenen, kleinere klassen, hogere lerarensalarissen en minder administratief werk.
Ook wil FVD studenten die onder het leenstelsel vielen verder compenseren.
Zorg
Binnen de gezondheidszorg wil Forum voor Democratie vooral de bureaucratie verminderen.
Volgens het partijprogramma moet er meer geld beschikbaar komen voor verpleegkundigen en directe zorgverlening. FVD wil daarnaast de zorgpremies verlagen en het eigen risico terugbrengen naar €200.
Ook bij deze voorstellen geldt dat daadwerkelijke uitvoering afhankelijk zou zijn van politieke meerderheden, overheidsfinanciën en verdere uitwerking.
Veiligheid en vrijheid
Op het gebied van veiligheid wil FVD onder andere minimumstraffen invoeren voor bepaalde gewelds- en zedendelicten.
De partij pleit daarnaast voor het uitzetten van criminele asielzoekers en voor een zogenoemd digitaal briefgeheim om digitale communicatie juridisch beter te beschermen.
Verkeer en infrastructuur
Automobiliteit krijgt binnen het FVD partijprogramma relatief veel nadruk.
FVD wil onder meer belastingen op autorijden verlagen en is tegen een landelijke kilometerheffing. Ook wil de partij milieuzones afschaffen.
Daarnaast wil FVD de vliegtaks afschaffen.
Buitenlandse politiek en defensie
Ook internationaal kiest FVD voor een andere koers dan veel andere Nederlandse partijen.
De partij omschrijft een neutralere buitenlandse politiek, vergelijkbaar met het traditionele Zwitserse model, als uitgangspunt. FVD wil ontwikkelingshulp beëindigen en noodhulp bij concrete humanitaire situaties wel mogelijk houden.
Deze voorstellen maken buitenlandse politiek en nationale soevereiniteit tot nauw met elkaar verbonden onderdelen van het FVD-programma.
Hoeveel FVD zetels zijn er in 2026?
Naast het FVD partijprogramma wordt veel gezocht naar FVD zetels en de vraag: hoeveel zetels heeft FVD?
Forum voor Democratie heeft op 7 september 2026 zeven zetels in de Tweede Kamer. De officiële website van de Tweede Kamer vermeldt momenteel zeven leden voor de FVD-fractie.
Dat aantal is het resultaat van de Tweede Kamerverkiezingen van 2025.
Volgens de officiële uitslag van de Kiesraad behaalde Forum voor Democratie bij die verkiezingen:
480.393 stemmen en 7 Tweede Kamerzetels.
Groei van 3 naar 7 FVD zetels
De uitslag betekende een duidelijke groei ten opzichte van de verkiezingen van 2023.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 behaalde Forum voor Democratie drie zetels.
Bij de verkiezingen van 2025 werden dat zeven zetels. Daarmee groeide de Tweede Kamerfractie met vier zetels.
| Verkiezing | FVD zetels |
|---|---|
| Tweede Kamerverkiezing 2023 | 3 |
| Tweede Kamerverkiezing 2025 | 7 |
| Actuele Tweede Kamer, september 2026 | 7 |
De cijfers voor 2023 en 2025 zijn afkomstig van de Kiesraad; de actuele fractiegrootte is gebaseerd op de Tweede Kamer.
Wat betekenen zeven FVD zetels?
De Tweede Kamer telt in totaal 150 zetels. Met zeven FVD zetels beschikt Forum voor Democratie dus over een eigen fractie die wetsvoorstellen kan beoordelen, moties kan indienen, Kamervragen kan stellen en kan deelnemen aan debatten.
Zeven zetels zijn niet voldoende om zelfstandig beleid door te voeren. Voor een gewone meerderheid in de Tweede Kamer zijn minimaal 76 zetels nodig. FVD is daardoor, net als andere kleinere en middelgrote fracties, afhankelijk van samenwerking en steun van andere partijen om voorstellen door een Kamermeerderheid te krijgen.
FVD partijprogramma versus daadwerkelijk beleid
Bij het lezen van een verkiezingsprogramma is het belangrijk onderscheid te maken tussen wat een partij wil en wat uiteindelijk wordt uitgevoerd.
Het FVD partijprogramma beschrijft de politieke doelen van Forum voor Democratie. Dat betekent niet automatisch dat alle voorstellen ook daadwerkelijk wetgeving worden.
Daarvoor zijn onder andere parlementaire meerderheden nodig. Sommige voorstellen kunnen daarnaast wijzigingen van bestaande wetten, verdragen of Europese afspraken vereisen.
Een verkiezingsprogramma kan daarom het beste worden gelezen als een overzicht van de gewenste politieke koers van een partij.
Samenvatting: FVD partijprogramma en FVD zetels
Het FVD partijprogramma legt veel nadruk op nationale soevereiniteit, strengere migratiepolitiek, directe democratie, lagere belastingen, minder klimaat- en stikstofregelgeving en een andere verhouding tussen Nederland en de Europese Unie.
Ook woningbouw, zorg, onderwijs, landbouw, veiligheid en buitenlandse politiek maken deel uit van het programma.
Wat betreft de FVD zetels is de actuele situatie duidelijk: Forum voor Democratie beschikt in september 2026 over zeven zetels in de Tweede Kamer. Dat is meer dan de drie zetels die de partij bij de verkiezingen van 2023 behaalde. Bij de Tweede Kamerverkiezing van 2025 kreeg FVD 480.393 stemmen en zeven zetels.
Wie wil weten waar FVD politiek voor staat, kan het partijprogramma gebruiken om de voorstellen per beleidsterrein te bekijken. Voor een compleet beeld is het daarnaast zinvol om verkiezingsprogramma’s te vergelijken met daadwerkelijk stemgedrag, ingediende voorstellen en de standpunten van andere politieke partijen.