WIA Aanvraag Afgewezen? Zo Maak je Bezwaar

Je WIA-aanvraag is afgewezen en je weet niet wat je nu moet doen. De afwijzing van een WIA-aanvraag heeft grote financiële gevolgen, zeker als je door ziekte of een arbeidshandicap niet kunt werken. Toch is een afwijzing geen definitief oordeel. In dit artikel leggen we je uit waarom WIA-aanvragen worden afgewezen, hoe je bezwaar kunt maken en wat je kansen zijn.

Wat is de WIA?

De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) is een Nederlandse wet die werknemers beschermt die door ziekte of een handicap niet meer volledig kunnen werken. De WIA bestaat uit twee regelingen: de IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) voor mensen die duurzaam en volledig arbeidsongeschikt zijn, en de WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) voor mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn.

Om in aanmerking te komen voor een WIA-uitkering, moet je na twee jaar ziekte nog steeds minstens 35% arbeidsongeschikt zijn. Als het UWV beoordeelt dat je minder dan 35% arbeidsongeschikt bent, wordt je WIA-aanvraag afgewezen. Die drempel van 35% is een struikelblok voor veel mensen die zichzelf duidelijk niet in staat achten om te werken.

Waarom wordt een WIA-aanvraag afgewezen?

Er zijn meerdere redenen waarom een WIA-aanvraag wordt afgewezen. De meest voorkomende reden is dat het UWV beoordeelt dat je minder dan 35% arbeidsongeschikt bent. Dat kan zijn omdat de verzekeringsarts van het UWV je beperkingen anders inschat dan jij, of omdat de arbeidsdeskundige functies heeft gevonden die jij theoretisch nog zou kunnen uitoefenen.

Andere redenen voor afwijzing zijn: je voldoet niet aan de referte-eis (je hebt niet lang genoeg gewerkt voor je ziek werd), je bent niet twee jaar aaneengesloten ziek geweest, of je voldoet om een andere reden niet aan de formele voorwaarden van de WIA. Welke reden ook van toepassing is, je hebt altijd het recht om bezwaar te maken.

Bezwaar maken tegen de afwijzing

Als je WIA-aanvraag is afgewezen, maak dan binnen zes weken bezwaar. In het bezwaarschrift leg je uit waarom je het niet eens bent met de beslissing van het UWV. Als de reden voor afwijzing de medische beoordeling is, onderbouw je bezwaar dan met medische informatie van je eigen arts of specialist. Als de reden een arbeidskundige is, betoog je dat de functies die zijn geselecteerd niet passend zijn voor jouw situatie.

Een sterk bezwaarschrift bevat een concrete analyse van de fouten in het UWV-rapport, aangevuld met bewijsmateriaal dat jouw standpunt ondersteunt. Hoe specifieker en beter gedocumenteerd je bezwaar, hoe groter de kans dat het UWV zijn beslissing herziet.

Second opinion van een verzekeringsarts

Als je denkt dat de medische keuring onjuist is verlopen, kun je naast je bezwaar ook een second opinion aanvragen bij het UWV. Een andere verzekeringsarts beoordeelt dan opnieuw jouw situatie. Bovendien kun je je eigen arts of specialist vragen om een uitgebreide verklaring over jouw beperkingen te schrijven, specifiek gericht op de WIA-beoordeling.

Als er een duidelijke discrepantie is tussen de bevindingen van jouw behandelaars en die van de UWV-arts, is dat een sterke grond voor je bezwaar. De bezwaarverzekeringsarts van het UWV moet aantonen waarom de bevindingen van jouw eigen arts niet doorslaggevend zijn. Dat is soms lastig te verdedigen als er substantieel medisch bewijs is dat jouw standpunt ondersteunt.

Alternatieve uitkeringen tijdens de procedure

Terwijl je bezwaar of beroep loopt, heb je mogelijk geen inkomen. In dat geval zijn er alternatieven. Als je in de WW-periode zit, loopt die door. Als je geen recht (meer) hebt op WW, kun je bij de gemeente een bijstandsuitkering aanvragen. Bovendien heeft je werkgever in sommige gevallen de verplichting om door te betalen als je nog binnen de twee jaar ziekte zit.

Bespreek je financiële situatie met een schuldhulpverlener of sociaal raadsman als je in de knel komt. Er zijn altijd opties om tijdelijk financiële steun te ontvangen terwijl je procedure loopt. Laat je hierover goed informeren, zodat je niet onnodig in financiële problemen raakt.

Beroep bij de rechtbank na afwijzing bezwaar

Als ook je bezwaar wordt afgewezen en je het hier niet mee eens bent, kun je in beroep gaan bij de rechtbank. De rechtbank beoordeelt of het UWV de wet correct heeft toegepast en of de medische en arbeidskundige beoordeling zorgvuldig tot stand is gekomen. Als de rechter concludeert dat dit niet het geval is, vernietigt hij het besluit van het UWV.

Na de rechtbank kun je nog hoger beroep instellen bij de Centrale Raad van Beroep. Dat is het hoogste college in sociale zekerheidszaken. De Centrale Raad van Beroep doet definitieve uitspraken die zowel het UWV als de lagere rechter binden. Als je bij de Centrale Raad van Beroep in het gelijk wordt gesteld, moet het UWV een nieuwe beslissing nemen die in lijn is met die uitspraak.

Professionele hulp bij een afgewezen WIA-aanvraag

Bij een afgewezen WIA-aanvraag is het sterk aanbevolen om professionele hulp in te schakelen. Een advocaat of rechtsbijstandsverlener gespecialiseerd in arbeidsongeschiktheidsrecht kan je begeleiden bij de bezwaar- en beroepsprocedure. Bovendien kan een onafhankelijk medisch deskundige een contra-expertise uitvoeren die jouw bezwaar medisch onderbouwt.

De kosten van juridische hulp zijn in veel gevallen verhaalbaar als je in het gelijk wordt gesteld. Bovendien kom je mogelijk in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand als je een laag inkomen hebt. Neem contact op met het Juridisch Loket voor een eerste gratis adviesgesprek.

Vecht voor je recht op inkomen

Een afgewezen WIA-aanvraag is niet het einde van de weg. Het is een tegenslag, maar er zijn duidelijke stappen die je kunt zetten om je rechten te verdedigen. Maak tijdig bezwaar, onderbouw je bezwaar goed en schakel professionele hulp in. Jij verdient een eerlijke beoordeling van je arbeidsongeschiktheid — en het systeem biedt je de middelen om dat te eisen.

Wat als je WIA-aanvraag te laat is ingediend?

Soms wordt een WIA-aanvraag pas laat ingediend, bijvoorbeeld omdat de werknemer of zijn werkgever vergeten zijn om tijdig de aanvraag in te sturen. In dat geval kan het UWV de aanvraag afwijzen op formele gronden. Toch zijn er uitzonderingen: als er geldige redenen zijn voor de late indiening, kan het UWV besluiten om de aanvraag toch te behandelen.

Leg in een dergelijke situatie zo snel mogelijk uit waarom de aanvraag te laat is ingediend en onderbouw dat met bewijs. Als de reden voor de te late indiening buiten jouw schuld lag — bijvoorbeeld omdat jouw werkgever verzuimde de aanvraag in te sturen — dan is er een sterkere grond om het UWV te verzoeken om de aanvraag toch in behandeling te nemen. Schakel indien nodig juridische hulp in om je positie zo goed mogelijk te verdedigen.

Wat als je WIA-aanvraag te vroeg of te laat is ingediend?

Timing is bij de WIA-aanvraag van groot belang. De aanvraag moet worden ingediend in het jaar na twee jaar ziekte, doorgaans rond de 87e ziekteweek. Als je te vroeg aanvraagt, is de procedure nog niet compleet. Als je te laat aanvraagt, kan het UWV de aanvraag op formele gronden afwijzen.

Heeft je werkgever of je bedrijfsarts verzuimd je tijdig te informeren over de WIA-aanvraagprocedure? Dan kun je ook de werkgever of de bedrijfsarts aansprakelijk stellen voor de gevolgen van een te late aanvraag. Een arbeidsjurist of sociaalzekerheidsrechtadvocaat kan je helpen om te beoordelen of je in zo’n geval een claim kunt instellen jegens de werkgever.

WIA en re-integratieverslag: een cruciale schakel

Bij de WIA-aanvraag speelt het re-integratieverslag een centrale rol. Dat verslag bevat de documentatie van alle re-integratie-inspanningen tijdens de twee jaar ziekte. Als het verslag onvolledig is of als er re-integratie-inspanningen ontbreken, kan dat de beslissing van het UWV beïnvloeden. Zorg er altijd voor dat het re-integratieverslag volledig en accuraat is voordat de WIA-aanvraag wordt ingediend.

Als de werkgever het re-integratieverslag niet correct heeft opgesteld, is dat een tekortkoming waarvoor hij verantwoordelijk is. In dat geval kun je de werkgever aanspreken. Bovendien kan een onvolledig re-integratieverslag grond zijn voor het UWV om een loonsanctie op te leggen aan de werkgever — wat indirect ook jouw situatie kan verbeteren.