Secundair onderwijs uitgelegd: drie graden, vier richtingen
Secundair onderwijs uitgelegd begint bij de structuur: zes jaar verdeeld over drie graden van telkens twee jaar. De middelbare school België biedt leerlingen de kans om hun talenten te ontdekken en hun toekomstpad te kiezen. De secundaire school richtingen bepalen voor een groot deel de verdere studie- of loopbaankeuzes van een jongere.
De drie graden
De eerste graad van het secundair onderwijs omvat het eerste en tweede jaar. Dat is een gemeenschappelijke graad waarbij alle leerlingen een breed basispakket volgen. Na de eerste graad worden er oriënterende keuzes gemaakt. De tweede graad (derde en vierde jaar) en de derde graad (vijfde en zesde jaar) bouwen verder op die keuze.
In de eerste graad wordt gewerkt met een A-stroom voor leerlingen die het getuigschrift basisonderwijs hebben behaald, en een B-stroom voor leerlingen die dat getuigschrift niet hebben. De B-stroom leidt na het tweede jaar naar beroepsonderwijs (BSO) of naar de basisoptie in de tweede graad.
De vier onderwijsvormen
Vanaf de tweede graad kiezen leerlingen voor een middelbare school België richting binnen een van de vier onderwijsvormen. Het Algemeen Secundair Onderwijs (ASO) is sterk theoretisch en bereidt voor op hoger onderwijs. Het Technisch Secundair Onderwijs (TSO) combineert theorie met technische vorming en leidt naar de arbeidsmarkt of hoger onderwijs. Het Kunstsecundair Onderwijs (KSO) richt zich op artistieke en creatieve vakken. Het Beroepssecundair Onderwijs (BSO) is praktijkgericht en bereidt rechtstreeks voor op de arbeidsmarkt.
Elke onderwijsvorm heeft zijn eigen waarde. ASO is niet beter dan BSO; het zijn verschillende wegen naar een geslaagde toekomst. De keuze moet gebaseerd zijn op de talenten, interesses en doelen van de leerling, niet op sociale druk of status.
Getuigschriften en diploma’s
Wie het secundair onderwijs succesvol afrondt, ontvangt een diploma secundair onderwijs. Dat diploma opent de deur naar het hoger onderwijs. In BSO ontvangen leerlingen na het zesde jaar een getuigschrift; wie doorstroomt naar het zevende jaar ontvangt ook het diploma secundair onderwijs. Dit diploma is erkend in alle EU-landen en biedt toegang tot hoger onderwijs in heel Europa.
Aan het einde van elke graad delibereert de klassenraad over de resultaten van de leerling. De raad beslist of de leerling overgaat naar het volgende jaar, het jaar overdoet of van richting wijzigt. Ouders en leerlingen worden altijd geïnformeerd over de beslissing en kunnen bezwaar aantekenen.
Veelgestelde vragen over secundair onderwijs uitgelegd
Kan een leerling van richting wisselen tijdens het secundair onderwijs?
Ja, van richting wisselen is mogelijk, maar wordt makkelijker naarmate het vroeger gebeurt. Omschakelen na het eerste of tweede jaar is het eenvoudigst. Hoe verder in het secundair, hoe meer een leerling eventueel achterloopt op het nieuwe programma. Het CLB en de school begeleiden bij een eventuele overstap.
Is ASO beter dan TSO of BSO?
Nee. Elke onderwijsvorm biedt een volwaardige opleiding. TSO en BSO bieden uitstekende doorstroommogelijkheden naar hoger onderwijs en de arbeidsmarkt. De beste keuze is die welke aansluit bij de talenten en interesses van de leerling, niet bij wat sociaal het hoogst aangeschreven staat.
Hoe worden leerlingen beoordeeld in het secundair onderwijs?
Scholen in het secundair gebruiken punten, rapporten en deliberaties. Het puntensysteem verschilt per school, maar doorgaans worden leerlingen op 100 beoordeeld. De klassenraad bespreekt aan het einde van een schooljaar de resultaten en neemt een beslissing over de overgang naar het volgende jaar.
Kan een leerling na BSO doorstromen naar het hoger onderwijs?
Ja, maar via een omweg. BSO-leerlingen hebben na het zesde jaar een getuigschrift maar geen diploma secundair onderwijs. Door een zevende jaar te volgen of via een toelatingsproef kunnen zij wel toegang krijgen tot het hoger onderwijs. Er zijn ook schakelopleidingen voorzien om de overgang te vergemakkelijken.